{"id":691,"date":"2023-05-24T10:01:42","date_gmt":"2023-05-24T08:01:42","guid":{"rendered":"https:\/\/tpdeblin.pl\/?p=691"},"modified":"2023-05-24T10:01:42","modified_gmt":"2023-05-24T08:01:42","slug":"sztandar-15-pulku-piechoty-wilkow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tpdeblin.pl\/?p=691","title":{"rendered":"Sztandar 15 Pu\u0142ku Piechoty &#8222;Wilk\u00f3w&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Sztandar, dar miasta Bochni, wr\u0119czy\u0142 pu\u0142kowi pod Mo\u0142odecznem 6 sierpnia 1921 r. p\u0142k. Ryszard Trojanowski. Orderem Virtuti Militari V klasy, za zas\u0142ugi wojenne z lat 1919 \u2013 1920, udekorowa\u0142 sztandar w \u0141azdunach pod Lid\u0105 4 grudnia 1920 r. marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski.<\/p>\n<p>Sztandar z 1921 r. odbiega\u0142 od przepis\u00f3w wzoru z 1919 r., po\u015brodku p\u0142atu, na stronie prawej, zamiast god\u0142a pa\u0144stwowego umieszczono wizerunek \u015bw. Kingi, patronki boche\u0144skich kopalni soli. Pu\u0142k mia\u0142 otrzyma\u0107 sztandar nowego wzoru, zatwierdzony w Dzienniku Rozkaz\u00f3w MSWojs. z 1938 r., ale wkr\u00f3tce wybuch\u0142a wojna.<\/p>\n<p>Pod koniec sierpnia 1939 r. pu\u0142k zosta\u0142 przewieziony pod \u00f3wczesna granic\u0119 niemieck\u0105, w rejon Wielunia i wchodzi\u0142 w sk\u0142ad 28 DP. Po upadku pozycji na Warcie i Widawce wycofa\u0142 si\u0119. Noc\u0105 z 7 na 8 wrze\u015bnia wpad\u0142 w zasadzk\u0119 ogniow\u0105 pod Ksawerowem, ko\u0142o Pabianic, i poni\u00f3s\u0142 du\u017ce straty. Przebijaj\u0105c si\u0119 nast\u0119pnie ku Warszawie toczy\u0142 ci\u0119\u017ckie boje pod Helenowem i Brwinowem. Dotar\u0142 ostatecznie do Modlina.<\/p>\n<p>Losy sztandaru rozstrzygn\u0119\u0142y si\u0119 w Brwinowie. Tu w czasie walk sztandar znajdowa\u0142 si\u0119 pod opiek\u0105 st. sier\u017c. Stanis\u0142awa Czecha, szefa kancelarii pu\u0142kowej. W tej niepewnej sytuacji nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci skontaktowania si\u0119 z mjr. J\u00f3zefem Ratajczakiem, dow\u00f3dc\u0105 pu\u0142ku. W obawie, i\u017c nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwa znakowi pu\u0142ku st. sier\u017c. Stanis\u0142aw Czech podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 ukrycia sztandaru. Razem \u00a0ze st. sier\u017c. J\u00f3zefem Ballem zakopali sztandar nieopodal ko\u015bcio\u0142a w Brwinowie. Uczestnikami tego aktu mieli by\u0107 te\u017c kpr. Henryk Pa\u015bniewski i plut. Franciszek Turek. Kapral Pa\u015bniewski tak motywowa\u0142 decyzj\u0119 zakopania: \u201e<em>Zakopali\u015bmy nasz sztandar w skrzyni z futera\u0142em, wierz\u0105c \u017ce post\u0105pili\u015bmy z honorem, ratuj\u0105c to co najdro\u017csze dla ka\u017cdego \u017co\u0142nierza, zapobiegaj\u0105c, aby nie dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce wroga.\u201d<\/em><\/p>\n<p>W czasie okupacji dow\u00f3dztwo konspiracji, w kt\u00f3rym by\u0142o wielu by\u0142ych \u017co\u0142nierzy 15 pp postanowi\u0142o sprowadzi\u0107 sztandar do D\u0119blina. Do Brwinowa wyprawiony zosta\u0142 w maju 1940 r. st. sier\u017c. Stanis\u0142aw Czech wraz ze zbrojn\u0105 asyst\u0105. Podoficer odkopa\u0142 sztandar i przywi\u00f3z\u0142 do D\u0119blina. Znak pu\u0142ku odpowiednio\u00a0 zabezpieczono i zakopano na wprost bramy wej\u015bciowej do twierdzy d\u0119bli\u0144skiej, przedwojennej siedziby pu\u0142ku. D\u00f3\u0142 wykopano w klombie kwiat\u00f3w przed domem emerytowanego st. wachm. Karola Zi\u00f3\u0142kowskiego. Zachowa\u0142 si\u0119 dokument, protok\u00f3\u0142 z 2 czerwca \u2013 dnia zakopania sztandaru odtwarzaj\u0105cy jego dotychczasowe dzieje:<\/p>\n<p>\u201e<em>Protok\u00f3\u0142 spisany dnia 2 czerwca 1940 r. w obecno\u015bci obywateli polskich:<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em>Stanis\u0142awa Czecha, st. sier\u017c. 15 pp <\/em><\/li>\n<li><em>Karola Zi\u00f3\u0142kowskiego, emerytowanego wachmistrza \u017candarmerii,<\/em><\/li>\n<li><em>Stefanii Wozi\u0144skiej &#8211; <\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p><em>w sprawie przechowywania sztandaru 15 pu\u0142ku piechoty, maj\u0105cego przed wybuchem wojny mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Niemcami sta\u0142e miejsce postoju w garnizonie D\u0119blin.<\/em><\/p>\n<p><em>Sztandar sk\u0142ada si\u0119\u00a0 z samego p\u0142atu, zwini\u0119ty zosta\u0142 w rulon, a nast\u0119pnie w\u0142o\u017cony do szklanego s\u0142oja, zakrytego pergaminem, zawi\u0105zany sznurkiem i zawoskowany. <\/em><\/p>\n<p><em>Do dnia 30 maja sztandar by\u0142 zakopany przez st. sier\u017c. Czecha Stanis\u0142awa na miejscu pola bitwy stoczonej przez pododdzia\u0142y 15 pu\u0142ku piechoty dnia 12 wrze\u015bnia 1939 roku\u00a0 z przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami wojsk niemieckich w miejscowo\u015bci Brwin\u00f3w ko\u0142o Pruszkowa, a nast\u0119pnie w dniu 31 maja odkopany przez st. sier\u017c. Czecha Stanis\u0142awa i przyniesiony przez niego do D\u0119blina.<\/em><\/p>\n<p><em>Aktu zakopania sztandaru w D\u0119blinie dokonano w dniu 2 czerwca 1940 roku o godz. 2 w nocy, co niniejszym stwierdzamy w\u0142asnymi podpisami. <\/em><\/p>\n<p><em>D\u0119blin, dnia 2 czerwca 1940 r. <\/em><\/p>\n<p><em>Podpisy Stanis\u0142aw Czech (-) , Karol Zi\u00f3\u0142kowski (-), Wozi\u0144ska Stefania (-)\u201d<\/em><\/p>\n<p>Po wyzwoleniu sygnatariuszka protoko\u0142u z 2 czerwca 1940 r. Stefania Wozi\u0144ska wydoby\u0142a p\u0142at sztandaru i przekaza\u0142a go 21 kwietnia 1947 r. na r\u0119ce marsza\u0142ka Micha\u0142a \u017bymierskiego. Z kolei gabinet Ministra Obrony Narodowej w dniu 14 maja z\u0142o\u017cy\u0142 sztandar do Muzeum Wojska Polskiego.<\/p>\n<p>W 1977 roku \u015brodowisko by\u0142ych \u017co\u0142nierzy 15 pp \u201eWilk\u00f3w\u201d ufundowa\u0142o i przekaza\u0142o do Muzeum WP repliki brakuj\u0105cych element\u00f3w: grotu (or\u0142a), drzewca i orderu Virtuti Militari. Zosta\u0142y one dodane do zachowanego p\u0142atu sztandaru.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-694 aligncenter\" src=\"https:\/\/tpdeblin.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sztandar4.png\" alt=\"\" width=\"149\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-695 aligncenter\" src=\"https:\/\/tpdeblin.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sztandar5.png\" alt=\"\" width=\"148\" height=\"224\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-693 aligncenter\" src=\"https:\/\/tpdeblin.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sztandar3.png\" alt=\"\" width=\"136\" height=\"191\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-696 aligncenter\" src=\"https:\/\/tpdeblin.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/sztandar6.png\" alt=\"\" width=\"408\" height=\"238\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">gsz<\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: \u00a0K. Satora \u201eOpowie\u015bci wrze\u015bniowych sztandar\u00f3w\u201d, <\/em><\/p>\n<p><em>Zdj\u0119cia zbiory E. Bielawska, Wojskowe Biuro Historyczne, Muzeum Wojska Polskiego.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sztandar, dar miasta Bochni, wr\u0119czy\u0142 pu\u0142kowi pod Mo\u0142odecznem 6 sierpnia 1921 r. p\u0142k. Ryszard Trojanowski. Orderem Virtuti Militari V klasy, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":692,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,4],"tags":[],"class_list":["post-691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-15-pp-wilkow","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/691\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}