{"id":958,"date":"2024-02-02T01:19:57","date_gmt":"2024-02-02T00:19:57","guid":{"rendered":"https:\/\/tpdeblin.pl\/?p=958"},"modified":"2025-07-17T08:03:18","modified_gmt":"2025-07-17T06:03:18","slug":"powstancy-styczniowi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tpdeblin.pl\/?p=958","title":{"rendered":"Powsta\u0144cy styczniowi"},"content":{"rendered":"

\u00a0\u201e Z tych bohater\u00f3w jedni stali si\u0119 g\u0142o\u015bnymi,
\n<\/em><\/strong>inni nieznani cicho z\u0142o\u017cyli swe ko\u015bci,
\n<\/em><\/strong>nad\u00a0 kt\u00f3rymi nie stan\u0105\u0142 pomnik,
\n<\/em><\/strong>nawet pami\u0119\u0107 zagin\u0119\u0142a o ich imieniu,
\n<\/em><\/strong>a tych jest liczba przewa\u017cna,
\n<\/em><\/strong>wszyscy jednak mieli t\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107,
\n<\/em><\/strong>\u017ce cierpi\u0105, t\u0119skni\u0105 \u00a0i gin\u0105 za spraw\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105
\n<\/em><\/strong>i \u017ce cierpienia ich wydadz\u0105 owoc po\u017c\u0105dany”
\n<\/em><\/strong>ks. biskup Pawe\u0142 Kubicki <\/em><\/p>\n

Powstanie styczniowe wybuch\u0142o 22 stycznia 1863 w Kr\u00f3lestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwa\u0142o do jesieni 1864, zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o ziemie zaboru rosyjskiego.<\/p>\n

W K\u0142oczewie 13 listopada 1862 r. odby\u0142 si\u0119 zjazd duchowie\u0144stwa podlaskiego, na kt\u00f3ry przyjecha\u0142o ponad 80 delegat\u00f3w. Przybyli tak\u017ce \u015bwieccy przedstawiciele powsta\u0144czych organizacji. Duchowie\u0144stwo przyst\u0105pi\u0142o do organizacji powsta\u0144czej. Na m\u0119\u017ca zaufania wybrano ks. Seweryna Paszkowskiego z Maciejowic, kt\u00f3ry mia\u0142 utrzymywa\u0107 kontakty z Komitetem Centralnym Narodowym.<\/p>\n

Najs\u0142ynniejsz\u0105 \u00a0potyczk\u0105 by\u0142a Bitwa pod \u017byrzynem<\/strong>, \u00a0w kt\u00f3rej oddzia\u0142em powsta\u0144czym dowodzi\u0142 p\u0142k Micha\u0142 Heydenreich-Kruk, naczelnik wojskowy wojew\u00f3dztwa podlaskiego i lubelskiego. Rankiem 8 sierpnia 1863 r. powsta\u0144cy rozbili oddzia\u0142 sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z ponad \u00a0500 carskich \u017co\u0142nierzy \u00a0z twierdzy Iwangorod. Polacy zdobyli 201 tys. rubli w z\u0142ocie oraz 400 karabin\u00f3w. Pieni\u0105dze zosta\u0142y przeznaczone na wzmocnienie oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych.
\nHenryk Sienkiewicz po\u015bwi\u0119ci\u0142 genera\u0142owi Micha\u0142owi Heydenreich-Krukowi \u00a0poemat \u201eHanna. Poemat na tle powstania 1863 r.\u201d<\/p>\n

Budowniczy cytadeli d\u0119bli\u0144skiej Romuald Traugutt<\/strong> w stopniu podpu\u0142kownika w 1862 roku odszed\u0142 z armii carskiej. 17 pa\u017adziernika 1863 r. zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 powstania styczniowego. Jego przyw\u00f3dztwo mia\u0142o charakter tajny. Traugutt przyj\u0105\u0142 pseudonim Micha\u0142 Czarnecki. Zosta\u0142 aresztowany przez carsk\u0105 policj\u0119 w kwietniu 1864 r. Wi\u0119ziono go i torturowano w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Traugutt zosta\u0142 zdegradowany i skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Dyktatora powstania powieszono 5 sierpnia 1864 roku w Cytadeli Warszawskiej.<\/p>\n

Powsta\u0144cy styczniowi z Gminy Irena <\/u><\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Leopold Czopi\u0144ski vel Czapi\u0144ski<\/strong> \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142 w oddziale W\u0142adys\u0142awa Lewandowskiego, zosta\u0142 wzi\u0119ty do niewoli 9 kwietnia 1864 roku pod Bobrownikami, zes\u0142any na Syberi\u0119. Powr\u00f3ci\u0142 do kraju 1874 r.<\/li>\n
  2. W\u0142adys\u0142aw Lewandowski<\/strong> \u2013 by\u0142 burmistrzem miasta Bobrowniki w latach 1861-1863, dowodzi\u0142 konnym oddzia\u0142em powsta\u0144czym licz\u0105cym oko\u0142o 50 ludzi. Oddzia\u0142 bra\u0142 udzia\u0142 w bitwach pod Cisownikiem, Krupami i Natolinem. Zosta\u0142 aresztowany pod koniec maja 1864 r. w okolicach Kurowa. Uwi\u0119ziono go na Zamku Lubelskim i skazano na 12 lat katorgi. Dzi\u0119ki pomocy lubelskich \u017byd\u00f3w uda\u0142o mu si\u0119 uciec z wi\u0119zienia.<\/li>\n
  3. 3. Mordko (Motek) Pachciarz<\/strong> \u2013 by\u0142 dzier\u017cawca w Bobrownikach. W czasie powstania pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kuriera. Wozi\u0142 powsta\u0144cze rozkazy i raporty do d\u0119bli\u0144skiego pa\u0142acu, kt\u00f3re umieszcza\u0142 w kieszeniach p\u0142aszczy ksi\u0119cia Paskiewicza, a drugi kurier odbiera\u0142 poczt\u0119. By\u0142a to najlepiej zorganizowana w okr\u0119gu poczta. Nikt nie przypuszcza\u0142, \u017ce w pa\u0142acu ksi\u0119cia Paskiewicza, syna Iwana tu\u017c obok fortecy by\u0142a powsta\u0144cza poczta rozdzielcza.<\/li>\n
  4. Antoni Skotnicki<\/strong> \u2013 by\u0142 synem poczmistrza stacji we wsi Moszczanka, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 komisarza Rz\u0105du Narodowego i jednocze\u015bnie naczelnika cywilnego wojew\u00f3dztwa podlaskiego. Zagro\u017cony aresztowaniem wyjecha\u0142 z Kr\u00f3lestwa Polskiego do Pary\u017ca. W 1869 roku zamieszka\u0142 we Lwowie, gdzie zmar\u0142 i zosta\u0142 pochowany w 1897 r. na Cmentarzu \u0141yczakowskim.<\/li>\n
  5. Antoni Sobiech<\/strong> \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 w Bobrownikach, jako powstaniec styczniowy zosta\u0142 aresztowany i zes\u0142any na Syberi\u0119.<\/li>\n
  6. \u0141ukasz Szkoda<\/strong> \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 we wsi Mas\u00f3w, zamieszkiwa\u0142 w Iwanowskim Siole (D\u0119blinie). Za udzia\u0142 w powstaniu styczniowym zosta\u0142 aresztowany i skazany na 4 lata w rotach aresztanckich.<\/li>\n
  7. Micha\u0142 Sochacki<\/strong> \u2013 by\u0142 nadle\u015bnym w Ordynacji Zamoyskich, mieszka\u0142 w Radecznicy. Uczestniczy\u0142 w powstaniu listopadowym i styczniowym. Zmar\u0142 w 1912 roku w Irenie, pochowany zosta\u0142 w Bobrownikach.<\/li>\n
  8. Aleksander Uchnast<\/strong> \u2013 jako powstaniec nale\u017ca\u0142 do oddzia\u0142u Denisiewicza, kt\u00f3ry walczy\u0142 na Kielecczy\u017anie i w Radomskiem. W okresie mi\u0119dzywojennym mieszka\u0142 na Michalinowie, aktywnie uczestniczy\u0142 w \u017cyciu spo\u0142ecznym D\u0119blina i okolicy. Zmar\u0142 w styczniu 1939 r., pochowany zosta\u0142 na cmentarzu w Busku Zdroju.<\/li>\n
  9. Adam Hieronim W\u0119glewski (W\u0119glowski<\/strong>) \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 w D\u0119blinie, by\u0142 synem oficjalisty w Dobrach Rz\u0105dowych D\u0119blin. Bra\u0142 udzia\u0142 w powstaniu styczniowym, a po 1864 r. by\u0142 obywatelem ziemskim. Zmar\u0142 w 1926 roku w Kielcach, gdzie zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Stary.<\/li>\n<\/ol>\n

    Wielu powsta\u0144c\u00f3w styczniowych by\u0142o wi\u0119zionych w Twierdzy Iwangorod, m.in.:<\/p>\n

      \n
    1. ks. J\u00f3zef Gacki<\/strong> – polski duchowny i historyk ziemi radomskiej, proboszcz Jedlni. By\u0142 patriot\u0105, prze\u015bladowanym przez w\u0142adze carskie za popieranie i czynny udzia\u0142 w powstaniu styczniowym, za co by\u0142 p\u00f3\u017aniej wi\u0119ziony w d\u0119bli\u0144skiej twierdzy.<\/li>\n
    2. ks. Aleksander Malanowicz<\/strong> \u2013 polski duchowny, by\u0142 wikarym w Radomiu, nast\u0119pnie proboszczem w\u00a0 Skaryszewie i Szyd\u0142owcu. W ocenie w\u0142adz rosyjskich nale\u017ca\u0142 do inspirator\u00f3w ruchu powsta\u0144czego, a jego plebania mia\u0142a stanowi\u0107 ostoj\u0119 dla dow\u00f3dc\u00f3w powstania styczniowego. Po ataku powsta\u0144c\u00f3w w styczniu 1863 r. zosta\u0142 aresztowany, a nast\u0119pnie wi\u0119ziony w Radomiu i d\u0119bli\u0144skiej twierdzy. W lutym 1863 Uszakow powiadomi\u0142 ks. bp. J\u00f3zefa Juszy\u0144skiego, \u017ce na jego wstawiennictwo wyda\u0142 rozkaz komendantowi twierdzy Iwanogr\u00f3d, by uwolni\u0142 ksi\u0119dza. W\u0142adze carskie pozbawi\u0142y ks. A. Malanowicza tytu\u0142u kanonika, nie otrzyma\u0142 te\u017c funkcji dziekana dekanatu.<\/li>\n<\/ol>\n

      gsz<\/em><\/p>\n

      Na podstawie ksi\u0105\u017cki \u00a0\u201ePowstanie styczniowe w okolicach Ryk\u201d\u00a0 <\/em>pod redakcj\u0105
      \nJ. Fr\u0105ckiwicza i \u00a0H. Witek <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      \u00a0\u201e Z tych bohater\u00f3w jedni stali si\u0119 g\u0142o\u015bnymi, inni nieznani cicho z\u0142o\u017cyli swe ko\u015bci, nad\u00a0 kt\u00f3rymi nie stan\u0105\u0142 pomnik, nawet […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":959,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=958"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1112,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/958\/revisions\/1112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tpdeblin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}